Arandukuaa renda pyahu 22@-pe omba’apótava ñe’ẽnguéra ha jeikuaaukarã rehe

Can Ricart ©

2012-pe, Linguamón – Ñe’ẽnguéra Róga renda teerã oñemopu’ãta Poblenou-pe, tavusu pyahu iñapysẽva 22@-pe tenda techapyrãva mba’apoha mba’e pyahu ko’ágãgua renda, jeikuaaukarã, tembikuaarekaha biomédika ha ku'erã rehegua.

Ko tenda tavusupegua py’ỹinte oñemongu’e mbarete oñemoambue ha oñembopyahu haguã tavusuháicha.  Mba’apohakuéra aty, tendakuéra tembikuaarekaha ha ojejapo peteĩ ñanduti pyahu arandukuaa renda joatýgui, ko tenda Varselóna-gua oĩ peteĩva umi tembiapo ha akãrapu’ãrã renda heraguasuvéva Mediterráneo-gua apytépe.

Ñe’ẽnguéra Róga oiporúta ogaguasu oĩva mba’eapohague ymaguare Kan Rikart-pe: ñepyrũguaite Katalúña-me oñembojegua haguépe ta’angápe aorã mandyjuguigua ha Varselóna-pegua apopyre poty rechaukaha ymaite guive.

Ñe’ẽnguéra Róga ha’éta peteĩ arandukuaa renda tee ha ijojaha’ỹva omyenondétava hembiapo ñe’ẽnguéra ñeipysyrõ, jeiporu ha ñemombarete rehegua.  Ha’éta peteĩ tenda oñemongu’eha tembiaporã arandukuaa rehegua maymavépe guarã, peteĩ tenda pyahu heñoiha kuaapyeta ha tembiapo pyahu hetáichagua mba’apoharakuéra katupyrýpe guarã, oñemoarandusevéva peteĩ tekoveaty opaichaguáva reheguápe ha omomba’evéva ñe’ẽngueraita.

Oguerekóta 7000 m² omba’apótava ñe’ẽnguérare, peteĩ tavusu arandu renda ha arandukuaa myakãha mbytépe, ojoajúva tekoveaty ha iñe’ẽnguérare, maymáva tapichakuéra, ikatupyryvéva ha umi tendakuéra omba’apo ha omyakãva apopyrã ñe’ẽngueraita rehegua ha oikuaaukáva mba’eporãita opáichagua ñe’ẽnguéra rehegua.

Ñe’ẽnguéra Róga renda tavusu aporeko pyahu 22@ ryepype omombaretéta, avei, hembiapo tembiporu pyahu rechaukaháramo ojeiporútava ñe’ẽnguéra rehe.

Apopyrã arandukuaa rehegua

Ára ko'agãgua reko iñambue tuichaiterei ha ohechauka ñe'ẽnguéra ha'eha tuichamba'e ñaneipytyvõva arandukuaápe,jajehe'ave haguã ojuehe tekoveatýpe, ñomongeta ha tekojojarãme,herekopykuaa ha okakuaa haguã umi tavakuéra..
 

Ogue rupi ohóvo kuaapyeta ñe'ẽnguéra rehegua haokakuaa rupi ñe'ẽnguéraita jeiporu tekohakuérapeomombáy jepy'apy ñe'ẽnguéra rehe peteĩ mba'e oikóva ndaha'éi ñe'ẽrekokuaaharakuéra térã tapicha ikatupyrýva apytépe año, hákatu avei ojepy'apy opavavete tapichakuéra. . Ha péicha,mba'apohakuéra ambue tetãgua, mbo'ehaovusu ha tetãnguéra oĩva arapýre omboguata hetáichagua tembiaporã ñe'ẽnguéra reheguáva, ohechakuaávo tekotevẽ pyahu ko'agãgua ha ombohovái haguã okakuaáva jepy'apy ñe'ẽnguéra rehe, ñe'ẽnguéra arapypegua arandukuaa ñeipysyrõicha ha tembiaporã apo oĩ haguã peteĩ tekoha omboajéva opáichagua arandukuaa.  Ary 2005-pe, Unión Européa omoheñói ipyahúva Ñe'ẽnguéraita Sãmbyhyha rendaha Naciones Unídas omoĩ ary 2008,Tetãnguéra Ñe'ẽ Arýramo.

Mba'e ikatu ojuhu tavayguakuéra Ñe'ẽnguéra Rógape?

Linguamón – Ñe'ẽnguéra Róga ha'éta peteĩ tenda omba'apótava ñe'ẽnguéra ha ñe'ẽnguéraita ñeipysyrõ rehe. Arandukuaáre ñemba'apo ha apopyrã ára ha áragua ojejapótava ko tendápe oku'éta mbohapy tembiaporã jerére:

Arandukuaa jeikuaauka,tembiaporã pyahu rupive ojehecha haguã kuaapy porãita ikatúva jajuhu ñe'ẽnguéraita opaichaguáva ryepýpe:

• Techaukarãnguéra
• Tembiapo ñembosarái ha ñemoarandurã rehegua
• Techapyandu jejapo ha jeikuaauka

Pytyvorã ikatupyrýva jeiporuka rupiveoñemomba'apómava porupyrã ha tembiaporãñe'ẽnguéraitañeipysyrõme. Oĩ ko'ã apopyrãnguéra apytépe ojeiporúmava ko'ágã: Linguamón Jejapo Porãicha, Mbo'esyryÑe'ẽnguéraita reheguaLinguamón - UOC, Linguamón Mediterránea, Linguamón Mbo'ehaovusu ha Mba'apoha renda ha Tesarekoha Linguamón.

Oñembojoaju tembiapo ambue mba'apohárakuéra ndive ha ñeipytyvõme ambue mbo'ehaovusu ha mba'apohakuéra ndive oĩva arapy jerére omba'apóva avei omyasãi haguã mba'e porãita ñe'ẽnguéra ha ñe'ẽnguéraita rehegua ha mba'éichapa ojukypyty umi mbo'ehaovusukuéra heraguasuvéva ndive.

ONU-gui 22@-pe - Kuatiañe'ẽ El Periódico